Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy (BSGG) Hytaýyň 30-njy iýunda Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy (BSGG) tarapyndan bezgegi ýok etmek boýunça resmi taýdan sertifikatlaşdyrylandygyny yglan edýän metbugat beýanatyny ýaýratdy.
.
Habarnamada Hytaýda 1940-njy ýyllarda 30 milliondan 0 milliona çenli azaltmagyň ajaýyp üstünlik bolandygy aýdylýar.
Bütindünýä Saglyk Guramasynyň (BSGG) baş direktory Tedros Tedros metbugat beýanatynda Hytaýy bezgek keselini ýok etmek bilen gutlady.
“Hytaýyň üstünligi aňsatlyk bilen gazanylmady, esasan hem onlarça ýyllap dowam eden yzygiderli adam hukuklarynyň öňüni almak we gözegçilikde saklamak netijesinde” diýip, Tedros aýtdy.
“Hytaýyň bu möhüm sepgide ýetmek üçin yzygiderli tagallalary jemgyýetçilik saglygynyň uly kynçylyklarynyň biri bolan mäziniň berk syýasy ygrarlylyk we adam saglygyny goraýyş ulgamlaryny berkitmek bilen ýeňip geçilip bilinjekdigini görkezýär” diýip, Bütindünýä Saglyk Guramasynyň Günbatar Ýuwaş ummany boýunça sebitleýin direktory Kasai aýtdy.
Hytaýyň gazanan üstünlikleri Günbatar Ýuwaş ummany sebitini bezgagy ýok etmäge ýakynlaşdyrýar.”
BSGG standartlaryna laýyklykda, ýerli malyrýa keseliniň ýok bolan sebitinde üç ýyl yzly-yzyna malyrýa keseliniň ýok edilmegi üçin sertifikat berilmeli we tassyklanmaly bolan malyrýa keseliniň öňüni almak we gözegçilik etmek boýunça netijeli meýilnama işlenip düzülmelidir.
Hytaý 2017-nji ýyldan bäri dört ýyl yzly-yzyna ýerli ilkinji malyrýa hadysalary barada habar bermedi we geçen ýyl resmi taýdan Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasyna malyrýany ýok etmek boýunça sertifikat almak üçin ýüz tutdy.
BSGG metbugat beýanatynda Hytaýyň bezgegi ýok etmekdäki çemeleşmesini we tejribesini hem jikme-jik beýan etdi.
Hytaýly alymlar hytaý ösümlik dermanlaryndan artemisiniňi tapdylar we çykardylar. Artemisiniň kombinasiýa terapiýasy häzirki wagtda iň täsirli bezgä garşy dermandyr.
Tu Ýuýu fiziologiýa ýa-da lukmançylyk boýunça Nobel baýragyna mynasyp boldy.
Hytaý şeýle hem bezgegiň öňüni almak üçin insektisidler bilen işlenen torlary ulanan ilkinji ýurtlaryň biridir.
Mundan başga-da, Hytaý malyýariýa ýaly ýokanç keselleriň milli hasabat ulgamyny we malyýariýa barlaghanasynyň synag ulgamyny döretdi, malyýariýa wektorlarynyň gözegçiligini we parazitlere garşy durmagy gözegçilik ulgamyny kämilleşdirdi, "yzarlamak, çeşmesini sanamak üçin alamatlar" strategiýasyny işläp düzdi, malyýariýa baradaky hasabatyň jemleýjisini öwrendi, "1-3-7" iş režimini we "3 + 1 liniýasynyň" serhet zolaklaryny derňedi we ýok etdi.
“1-3-7” režimi, ýagny bir günüň dowamynda hadysa barada habar bermek, üç günüň dowamynda hadysany gözden geçirmek we başga ýere geçirmek, şeýle hem ýedi günüň dowamynda epidemiýanyň ýerleşýän ýerini derňemek we ýok etmek, global derejede bezgagy ýok etmek režimine öwrüldi we global derejede mahabatlandyrmak we ulanmak üçin BSGG-nyň tehniki resminamalaryna resmi taýdan ýazyldy.
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň Global Malariýa Maksatnamasynyň direktory Pedro Alonso Hytaýyň malariýa ýok etmekdäki üstünliklerine we tejribesine ýokary baha berdi.
“Onýyllyklaryň dowamynda Hytaý anyk netijeleri öwrenmek we gazanmak üçin yzygiderli tagalla edýär we dünýä derejesinde bezge garşy göreşe möhüm täsir etdi” diýip, ol aýtdy.
Hytaý hökümetiniň we halkynyň gözlegleri we innowasiýalary bezgeni ýok etmek işini çaltlaşdyrdy.”
Bütindünýä Saglyk Guramasynyň maglumatlaryna görä, 2019-njy ýylda dünýäde 229 milliona golaý bezgek keseli we 409 müň ölüm hadysasy bolupdyr.
Dünýäde BSGG-niň Afrika sebiti dünýä boýunça malyýariýa keseliniň we ölüm hadysalarynyň 90 göterimden gowragyny emele getirýär.
(Asyl sözbaşy: Hytaý resmi taýdan sertifikatlaşdyrylan!)
Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 12-nji iýuly