Täze global tehnologik rewolýusiýanyň başlamagy bilen lukmançylyk senagaty rewolýusiýa üýtgeşmelerini başdan geçirdi. 1990-njy ýyllaryň ahyrynda, global garramagyň we adamlaryň ýokary hilli lukmançylyk hyzmatlaryna bolan isleginiň artmagynyň fonunda, lukmançylyk robotlary lukmançylyk hyzmatlarynyň hilini netijeli ýokarlandyryp we lukmançylyk serişdeleriniň ýetmezçilik meselesini ýeňilleşdirip biler, bu bolsa giň ünsi özüne çekdi we häzirki wagtda ylmy-barlag işleriniň iň möhüm nokadyna öwrüldi.
Lukmançylyk robotlarynyň konsepsiýasy
Lukmançylyk roboty lukmançylyk pudagynyň zerurlyklaryna laýyklykda degişli amallary düzýän, soňra belli hereketleri ýerine ýetirýän we hereketleri hakyky ýagdaýa görä işleýän mehanizmiň hereketine öwürýän enjamdyr.
Ýurdumyz lukmançylyk robotlarynyň ylmy-barlag işlerine we işlenip düzülmegine uly üns berýär. Lukmançylyk robotlarynyň ylmy-barlag işleri, işlenip düzülmegi we ulanylmagy ýurdumyzyň garramagynyň öňüni almakda we halkyň ýokary hilli lukmançylyk hyzmatlaryna bolan isleginiň çalt artmagynda oňyn rol oýnaýar.
Hökümet lukmançylyk robot tehnikasynyň ösüşini işjeň öňe sürmek üçin ýurdumyzyň ylmy we tehnologik derejesini ýokarlandyrmak, tehnologik innowasiýa derejesini döretmek we ýokary derejeli ylmy we tehnologik zehinleri çekmek uly ähmiýete eýedir.
Kärhanalar üçin lukmançylyk robotlary häzirki wagtda dünýäniň üns merkezinde we bazar mümkinçilikleri giň. Kärhanalar tarapyndan lukmançylyk robotlaryny öwrenmek we işläp düzmek kärhanalaryň tehniki derejesini we bazar bäsdeşligini ep-esli ýokarlandyryp biler.
Adamdan lukmançylyk robotlary adamlara takyk, netijeli we şahsylaşdyrylan lukmançylyk we saglyk çözgütlerini hödürläp biler, bu bolsa adamlaryň ýaşaýyş hilini ep-esli gowulandyryp biler.
Lukmançylyk robotlarynyň dürli görnüşleri
Halkara Robototehnika Federasiýasynyň (IFR) lukmançylyk robotlarynyň statistik seljermesine görä, lukmançylyk robotlaryny dürli funksiýalaryna görä aşakdaky dört kategoriýa bölmek bolýar:hirurgik robotlar,reabilitasiýa robotlary, lukmançylyk hyzmatynyň robotlary we lukmançylyk kömek robotlary.Çýanžan Senagat Ylmy-barlag Institutynyň doly bolmadyk statistikasyna görä, 2019-njy ýylda dikeldiş robotlary lukmançylyk robotlarynyň bazar paýynda 41% bilen birinji orny eýeledi, lukmançylyk kömek robotlary 26% -i düzdi, lukmançylyk hyzmat robotlarynyň we hirurgik robotlaryň paýy bolsa örän tapawutlanmady, degişlilikde 17% we 16%.
Hirurgik robot
Hirurgiki robotlar dürli döwrebap ýokary tehnologiýaly serişdeleri öz içine alýar we robot senagatynyň täjindäki göwher hökmünde tanalýar. Beýleki robotlar bilen deňeşdirilende, hirurgiki robotlar ýokary tehniki bosaga, ýokary takyklyga we ýokary goşmaça gymmata eýe. Soňky ýyllarda hirurgiki robotlaryň ortopediki we neýrohirurgiki robotlary senagat-uniwersitet-ylmy-barlag integrasiýasynyň aýdyň aýratynlyklaryna eýedir we köp sanly ylmy barlag netijeleri özgerdildi we ulanyldy. Häzirki wagtda hirurgiki robotlar Hytaýda ortopediýada, neýrohirurgiýada, ýürek hirurgiýasynda, ginekologiýada we beýleki hirurgiýalarda ulanylýar.
Hytaýyň minimal inwaziw hirurgik robot bazary henizem import edilen robotlar tarapyndan monopoliýalaşdyrylýar. Da Winçi hirurgik roboty häzirki wagtda iň üstünlikli minimal inwaziw hirurgik robot bolup, 2000-nji ýylda ABŞ-nyň FDA tarapyndan sertifikatlaşdyrylandan bäri hirurgik robot bazarynda öňdebaryjy orny eýeleýär.
Tehnologiýanyň yzygiderli ösmegi bilen hirurgiki robotlar minimal inwaziw hirurgiýany täze döwre alyp barýar we bazar çalt depginde ösýär. Trend Force maglumatlaryna görä, global uzakdan işleýän hirurgiki robot bazarynyň möçberi 2016-njy ýylda takmynan 3,8 milliard ABŞ dollaryna deň boldy we 2021-nji ýylda 9,3 milliard ABŞ dollaryna çenli artar, umumy ösüş depgini bolsa 19,3% bolar.
Reabilitasiýa roboty
Dünýäde ýaşlanma meýliniň artmagy bilen, adamlaryň ýokary hilli lukmançylyk hyzmatlaryna bolan islegi çalt artýar we lukmançylyk hyzmatlarynyň teklibi bilen isleginiň arasyndaky tapawut giňelmegini dowam etdirýär. Reabilitasiýa roboty häzirki wagtda içerki bazardaky iň uly robot ulgamydyr. Onuň bazardaky paýy hirurgik robotlaryňkydan has köp geçdi. Onuň tehniki bosagasy we bahasy hirurgik robotlardan has pes. Funksiýalaryna görä, ony aşakdakylara bölüp bolýarekzoskelet robotlarywereabilitasiýa boýunça tälim robotlary.
Adam ekzoskelet robotlary operatorlara robotyň garaşsyz işlemegine ýa-da bilelikde hereket etmekde we kömekli ýöremekde kömek bermäge mümkinçilik berýän geýilýän mehaniki gurluş bilen üpjün etmek üçin duýujylyk, gözegçilik, maglumat we ykjam kompýuter ýaly öňdebaryjy tehnologiýalary birleşdirýär.
Dikeldiş tälim roboty, hassalara irki maşk dikeldiş täliminde kömek edýän lukmançylyk robotynyň bir görnüşidir. Onuň önümlerine ýokarky aýak dikeldiş roboty, aşaky aýak dikeldiş roboty, akylly maýyp arabasy, interaktiw saglyk tälim roboty we ş.m. girýär. Ýerli dikeldiş tälim robotlarynyň ýokary derejeli bazary ABŞ we Şweýsariýa ýaly ýewropa we amerikan brendleri tarapyndan monopoliýalaşdyrylýar we bahalar ýokary bolmagynda galýar.
Lukmançylyk hyzmatynyň roboty
Hirurgiki robotlar we dikeldiş robotlary bilen deňeşdirilende, lukmançylyk hyzmaty robotlarynyň tehniki derejesi deňeşdirme boýunça pes, lukmançylyk ulgamynda örän möhüm rol oýnaýar we giň ulanylyş mümkinçiliklerine eýedir. Mysal üçin, telelukmançylyk maslahatlary, hassalara ideg etmek, hassahana dezinfeksiýasy, hereketi çäkli hassalara kömek bermek, laboratoriýa sargytlaryny ýerine ýetirmek we ş.m. Hytaýda HKUST Xunfei we Cheetah Mobile ýaly tehnologiýa kompaniýalary akylly lukmançylyk hyzmaty robotlary boýunça ylmy barlaglary işjeň öwrenýärler.
Lukmançylyk kömek roboty
Lukmançylyk kömek robotlary, esasan, hereketi çäkli ýa-da maýyplygy bolan adamlaryň lukmançylyk zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin ulanylýar. Mysal üçin, daşary ýurtlarda işlenip düzülen şepagat robotlaryna Germaniýada işlenip düzülen “care-o-bot-3” jentelmen roboty, şeýle hem Ýaponiýada işlenip düzülen “Rober” we “Resyone” girýär. Olar öý işlerini edip bilýärler, birnäçe şepagat işgäri ýaly, şeýle hem adamlar bilen gürleşip bilýärler, ýeke ýaşaýan gartaşan adamlara emosional rahatlyk berýärler.
Başga bir mysal üçin, öý hojalyk robotlarynyň ylmy-barlag we işläp düzmek ugry, esasan, çagalaryň ýoldaşlygy we irki bilim pudagy üçin niýetlenendir. Wekilçilikli ugur "Shenzhen Intelligent Technology Co., Ltd." tarapyndan işlenip düzülen "ibotn Çagalar ýoldaşlyk roboty" bolup, ol çagalara ideg etmek, çagalara ýoldaşlyk etmek we çagalary bilim bermek ýaly üç esasy funksiýany öz içine alýar. Bularyň hemmesi bir ýerde çagalaryň ýoldaşlygy üçin bir nokadyň çözgüdini döredýär.
Hytaýyň lukmançylyk robot senagatynyň ösüş geljegi
Tehnologiýa:Lukmançylyk robot senagatynda häzirki ylmy-barlag işleriniň iň möhüm ugurlary bäş ugurdan ybarat: robot optimizasiýa dizaýny, hirurgiki nawigasiýa tehnologiýasy, ulgam integrasiýa tehnologiýasy, teleoperasiýa we uzak aralykdan hirurgiki tehnologiýa, şeýle hem lukmançylyk internetiniň uly maglumatlaryny birleşdirýän tehnologiýasy. Geljekki ösüş ugry ýöriteleşdirilen, aň-paýhas, kiçileşdirme, integrasiýa we uzak aralykdan integrasiýadyr. Şol bir wagtyň özünde robotlaryň takyklygyny, minimal inwaziwligini, howpsuzlygyny we durnuklylygyny yzygiderli ýokarlandyrmak zerurdyr.
Bazar:Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň çaklamasyna görä, Hytaýyň ilatynyň garramagy 2050-nji ýyla çenli örän çynlakaý bolar we ilatyň 35% -i 60 ýaşdan ýokary bolar. Lukmançylyk robotlary hassalaryň alamatlaryny has takyk anyklap, el bilen edilýän operasiýa ýalňyşlyklaryny azaldyp we lukmançylyk netijeliligini ýokarlandyryp, şeýlelik bilen ýerli lukmançylyk hyzmatlarynyň ýeterlik derejede üpjün edilmezligi meselesini çözüp, gowy bazar geljegine eýe bolup biler. Korollyk Inženerçilik Akademiýasynyň akademigi Ýan Guançžong lukmançylyk robotlarynyň häzirki wagtda ýerli robot bazarynda iň geljegi uly ugurdygyna ynanýar. Umuman alanyňda, teklip we islegiň iki taraplaýyn hereketi astynda Hytaýyň lukmançylyk robotlary geljekde uly bazar ösüş giňişligine eýe bolar.
Zehinler:Lukmançylyk robotlarynyň ylmy-barlag we işläp düzmek prosesi lukmançylyk, kompýuter ylymlary, maglumat ylymlary, biomehanika we beýleki degişli ugurlar boýunça bilimleri öz içine alýar we köpugurly geçmişe eýe bolan köpugurly zehinlere bolan isleg barha möhümleşýär. Käbir kollejler we uniwersitetler hem degişli ugurlary we ylmy barlag platformalaryny goşup başladylar. Mysal üçin, 2017-nji ýylyň dekabrynda Şanhaý ulag uniwersiteti Lukmançylyk robot ylmy-barlag institutyny döretdi; 2018-nji ýylda Tianjin uniwersiteti "Akylly lukmançylyk inženerçiligi" hünärini hödürlemekde öňdebaryjy boldy; hünär tassyklanyldy we Hytaý dünýäde dikeldiş inženerçiligi zehinlerini taýýarlamak üçin ýörite bakalawr hünärini döreden ilkinji ýurt boldy.
Maliýeleşdirmek:Statistika maglumatlaryna görä, 2019-njy ýylyň ahyryna çenli lukmançylyk robotlary ulgamynda jemi 112 maliýeleşdirme çäresi bolup geçdi. Maliýeleşdirme tapgyry esasan A tapgyrynyň töwereginde jemlenendir. 100 million ýuandan gowrak maliýe goldawy bolan birnäçe kompaniýadan başga, lukmançylyk robot taslamalarynyň köpüsinde ýeke-täk maliýeleşdirme möçberi 10 million ýuandyr we perişde tapgyrynyň taslamalarynyň maliýeleşdirme möçberi 1 million ýuan bilen 10 million ýuan aralygynda paýlanylýar.
Häzirki wagtda Hytaýda 100-den gowrak lukmançylyk robotlaryny öndürýän başlangyç kompaniýalar bar, olaryň käbiri senagat robot ýa-da lukmançylyk enjamlary kompaniýalarynyň senagat düzümidir. Şeýle hem, ZhenFund, IDG Capital, TusHoldings Fund we GGV Capital ýaly iri belli maýa goýumlary lukmançylyk robotlary ulgamynda öz işlerini ornaşdyrmaga we çaltlaşdyrmaga başladylar. Lukmançylyk robot senagatynyň ösüşi geldi we dowam eder.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 6-njy ýanwary